Đóng bỉm cho trẻ sơ sinh đúng cách gồm ba việc chính: chọn đúng size, vệ sinh sạch và khô trước khi mặc, rồi cố định tã vừa khít nhưng không chật. Với bé trong tháng đầu, mẹ cần chú ý thêm phần cuống rốn và các nếp da ở bẹn. Bài viết hướng dẫn từng bước, kèm lịch thay tã gợi ý và các mẹo giúp bé ít tràn, ít hăm.
Tóm tắt nhanh
- Trẻ sơ sinh nên dùng tã dán size NB; chuyển size khi tã chật hoặc hay tràn, không chỉ dựa vào tuổi.
- Thay tã sau khi bé đi ngoài và kiểm tra tã sau mỗi cữ bú, kể cả ban đêm.
- Gập mép tã xuống dưới cuống rốn cho đến khi rốn rụng và khô hẳn.
- Dán tã vừa khít, luồn được hai ngón tay ở bụng, kéo viền chun ở đùi ra ngoài.
- Bé gái lau từ trước ra sau; bé trai hướng “cậu nhỏ” xuống dưới trước khi dán tã.
Chuẩn bị trước khi đóng bỉm cho bé
Mẹ chuẩn bị đủ đồ trong tầm tay để không phải rời mắt khỏi bé khi đang thay tã. Không bao giờ để bé một mình trên bàn thay tã hay giường cao, dù chỉ vài giây.
- Tã dán sạch đúng size, đã mở sẵn.
- Chậu nước ấm và bông gòn hoặc khăn xô mềm. Khăn ướt chỉ nên là loại không cồn, không mùi.
- Khăn bông khô để thấm.
- Kem chống hăm dạng màng chắn (nếu da bé hay đỏ).
- Tấm lót chống thấm đặt dưới mông bé.
- Túi đựng tã bẩn.
Rửa tay sạch trước khi bắt đầu. Nếu phòng lạnh, mẹ nên làm nhanh và che phần thân trên của bé bằng khăn mỏng.
Các bước đóng bỉm cho trẻ sơ sinh
Bước 1: Tháo tã cũ
Mở hai miếng dán, gập lại để không dính vào da bé. Nếu tã có phân, mẹ dùng phần trước của tã gạt nhẹ phần lớn chất bẩn xuống, sau đó gập tã lại và rút ra. Một tay nhẹ nhàng nâng hai cổ chân bé để nhấc mông lên, không kéo mạnh vì khớp háng của trẻ sơ sinh còn mềm.
Bước 2: Vệ sinh vùng mặc tã
Dùng bông thấm nước ấm lau sạch. Với bé gái, luôn lau từ trước ra sau để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn lên vùng kín. Với bé trai, lau cả phần bìu và nếp da xung quanh. Chú ý các nếp bẹn, nếp đùi vì phân hay đọng lại ở đây.
Bước 3: Thấm khô và để da thoáng
Thấm khô bằng khăn mềm, không chà. Nếu có thời gian, cho bé nằm không mặc tã một lúc. Khi da có dấu hiệu đỏ, bôi một lớp kem chống hăm lên vùng da đã khô.
Bước 4: Đặt tã mới
Nâng mông bé, luồn nửa sau của tã (phần có miếng dán) xuống dưới. Mép trên phía lưng ngang khoảng thắt lưng bé. Kéo nửa trước của tã lên giữa hai chân. Với bé trai, hướng “cậu nhỏ” xuống dưới để nước tiểu không tràn qua mép bụng.
Bước 5: Xử lý phần cuống rốn
Khi cuống rốn chưa rụng hoặc chưa khô hẳn, mẹ gập mép tã phía trước xuống dưới rốn để rốn luôn thoáng và không bị nước tiểu thấm vào. Một số tã sơ sinh có đường cắt hình chữ V ở mép trước; nếu không có, mẹ chỉ cần gập mép thủ công.
Bước 6: Dán cố định và kiểm tra
Kéo hai miếng dán sang hai bên bụng, dán cân đối. Kiểm tra lại:
- Luồn vừa hai ngón tay giữa bụng bé và mép tã.
- Viền chun quanh đùi được kéo ra ngoài, không bị gập vào trong.
- Hai bên tã cân nhau, không lệch một bên.
- Không có vết hằn đỏ ở bụng hay đùi sau khi tháo tã ở lần sau.
Cuối cùng, gói tã bẩn bỏ vào túi kín và rửa tay lại.
Mẹo nhỏ: Trước khi dán, mẹ kéo nhẹ hai cánh tã cho căng rồi mới cố định. Tã ôm đều quanh đùi sẽ ít tràn hơn so với dán thật chặt ở bụng.
Bao lâu thay tã một lần cho trẻ sơ sinh?
Trẻ sơ sinh bú nhiều cữ và đi tiểu thường xuyên, nên số lần thay tã trong ngày khá nhiều. Thay vì tính giờ cứng nhắc, mẹ có thể dựa vào các mốc sau:
| Thời điểm | Gợi ý cho mẹ |
|---|---|
| Sau khi bé đi ngoài | Thay ngay, kể cả khi bé đang ngủ ngon |
| Sau mỗi cữ bú | Kiểm tra tã, thay nếu ướt |
| Trước khi ngủ đêm | Thay tã mới, có thể bôi lớp kem màng chắn mỏng |
| Ban đêm | Không cần đánh thức bé chỉ để thay tã ướt nhẹ; thay khi bé dậy bú hoặc khi có phân |
| Khi vạch báo đầy đổi màu hoặc tã căng nặng | Thay ngay |
Số tã ướt mỗi ngày cũng là một cách để mẹ theo dõi bé bú có đủ không. Nếu bé ít tã ướt hẳn so với bình thường, nước tiểu sẫm màu, môi khô hoặc li bì, mẹ cần liên hệ nhân viên y tế.
Chọn tã phù hợp cho bé sơ sinh
Giai đoạn đầu, tã dán thường tiện hơn tã quần vì mẹ dễ mở, kiểm tra và thay khi bé còn nằm nhiều. Một số gợi ý khi chọn:
- Size theo cân nặng: size NB thường phù hợp với bé đến khoảng 5 kg. Mẹ xem thêm cách chọn size bỉm theo cân nặng để biết lúc nào nên lên size.
- Bề mặt mềm, thấm nhanh: giúp da bé khô hơn sau mỗi lần tiểu.
- Màng đáy thoáng khí: giảm bí bách, nhất là khi trời nóng.
- Vách chống tràn ở đùi: hạn chế phân lỏng của trẻ sơ sinh thoát ra ngoài.
- Miếng dán bám chắc, dán lại được: để mẹ chỉnh độ vừa mà không làm rách tã.
Tã dán Kidmac Natural có size NB (đến 5 kg), S (4 đến 8 kg) và M (6 đến 11 kg), miếng dán hai bên, 2 lớp vách chống tràn, lõi SAP và màng đáy thoáng khí. Mẹ có thể tham khảo khi chọn tã cho bé những tháng đầu.
Nhiều gia đình dùng thêm miếng lót sơ sinh kết hợp tã chéo để tiết kiệm. Nếu mẹ chọn cách này, bài cách dùng miếng lót sơ sinh với tã chéo sẽ giúp mẹ đặt lót đúng vị trí.
Những lỗi thường gặp khi đóng bỉm cho trẻ sơ sinh
| Lỗi | Hậu quả | Cách sửa |
|---|---|---|
| Dán tã quá chặt | Hằn đỏ bụng, đùi; bé khó chịu, dễ hăm | Chừa khoảng hai ngón tay ở bụng |
| Viền chun đùi gập vào trong | Tràn ra hai bên | Vuốt viền chun ra ngoài sau khi dán |
| Mép tã đè lên cuống rốn | Rốn lâu khô, dễ viêm | Gập mép tã xuống dưới rốn |
| Dùng tã quá size | Hở đùi, tràn | Chọn size theo cân nặng hiện tại |
| Để tã dính phân lâu | Hăm đỏ, kích ứng | Thay ngay sau khi bé đi ngoài |
| Thoa phấn rôm vào vùng tã | Bé có thể hít bột, phấn vón giữ ẩm | Giữ khô bằng cách thay tã và để da thoáng |
Mẹ có thể đọc thêm 8 sai lầm khi đóng bỉm cho con để rà lại thói quen của mình.
Lưu ý: Theo dõi cuống rốn khi thay tã. Nếu vùng quanh rốn sưng đỏ, có mủ, chảy máu hoặc có mùi hôi, hoặc bé sốt, bỏ bú, mẹ cần đưa bé đi khám ngay. Nếu da vùng tã đỏ nhiều, trầy hoặc có mụn mủ, mẹ cũng nên cho bé đi khám thay vì tự bôi thuốc.
Mẹo giúp bé ít tràn và ít hăm
- Khi bé hay tràn phía lưng sau khi đi ngoài, kéo mép sau của tã cao hơn một chút.
- Bé trai hay tràn phía bụng: kiểm tra lại “cậu nhỏ” đã hướng xuống chưa.
- Bé hay tràn hai bên đùi: kiểm tra viền chun và cân nhắc lên size nếu đã sát vạch dán.
- Mỗi ngày dành vài lần cho bé không mặc tã trên tấm lót chống thấm.
- Khi da bé đỏ nhẹ, tăng tần suất thay tã và bôi kem màng chắn. Hướng dẫn chi tiết có trong bài cách chăm sóc bé bị hăm tã.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh có nên đóng bỉm cả ngày không?
Mẹ có thể cho bé dùng bỉm, miễn là thay đúng lúc, chọn đúng size và cho da bé thoáng vài lần mỗi ngày. Điều quan trọng là không để tã ướt hoặc bẩn quá lâu.
Khi nào chuyển từ size NB lên size S?
Khi bé gần hoặc vượt mức cân nặng của size NB, tã để lại vết hằn, miếng dán phải kéo sát mép, hoặc bé hay bị tràn dù đã dán đúng cách.
Ban đêm có cần thức dậy để thay tã cho bé?
Nếu bé chỉ tiểu ướt nhẹ và đang ngủ ngon, mẹ có thể thay khi bé dậy bú. Nếu bé đi ngoài, nên thay ngay để tránh hăm.
Khi nào nên chuyển sang tã quần?
Thường là khi bé lớn hơn, lẫy, bò và cựa quậy nhiều khiến việc dán tã khó khăn. Mẹ tham khảo thêm bài tã dán dùng trong bao lâu.
Đóng bỉm cho trẻ sơ sinh sẽ trở nên nhẹ nhàng sau vài ngày mẹ làm quen. Chỉ cần nhớ giữ da bé sạch, khô, chọn đúng size và dán vừa khít, bé sẽ thoải mái hơn và mẹ cũng bớt lo chuyện tràn, hăm.
