Đóng bỉm cho con có hại không? Sự thật về các nỗi lo phổ biến

Đóng bỉm có hại không? Câu trả lời ngắn là không, nếu mẹ chọn đúng size, thay đủ thường xuyên và vệ sinh sạch sẽ cho bé. Những lo lắng phổ biến như bỉm gây vô sinh ở bé trai hay làm chân vòng kiềng hiện chưa có bằng chứng khoa học. Các vấn đề thật sự hay gặp, như hăm tã hay viêm nhiễm, thường đến từ cách dùng chứ không phải từ bản thân chiếc bỉm. Bài viết tách bạch từng nỗi lo để mẹ yên tâm dùng bỉm đúng cách.

Những nỗi lo phổ biến: lời đồn và sự thật

Phần lớn băn khoăn của ba mẹ, nhất là ông bà, xoay quanh một vài lời đồn được truyền miệng. Bảng dưới đây tóm tắt từng ý trước khi đi vào chi tiết.

Đóng bỉm có làm bé trai bị vô sinh không?

Đây là nỗi lo lớn nhất của nhiều gia đình có con trai. Lập luận thường gặp là bỉm làm vùng bìu ấm hơn, mà tinh hoàn cần nhiệt độ mát để hoạt động. Đúng là nhiệt độ có vai trò với chức năng sinh sản ở người trưởng thành. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, tinh hoàn chưa sản xuất tinh trùng, và cho đến nay chưa có kết luận khoa học nào cho thấy dùng bỉm khi còn bé gây vô sinh về sau.

Điều ba mẹ nên quan tâm hơn là những vấn đề có thật ở bé trai:

• Tinh hoàn ẩn: khi thay bỉm, mẹ để ý xem bìu của bé có đủ hai tinh hoàn không. Nếu sờ không thấy, hãy đưa bé đi khám nhi.
• Viêm quy đầu, kích ứng: thường do vệ sinh chưa kỹ, mẹ lau nhẹ nhàng, không cố kéo lộn bao quy đầu của bé.
• Hăm vùng bẹn, bìu: lau khô các nếp gấp trước khi đóng bỉm mới.

Đóng bỉm có làm chân bé bị vòng kiềng không?

Trẻ sơ sinh nằm cuộn tròn nhiều tháng trong bụng mẹ, nên sau sinh chân thường hơi cong ra ngoài. Đây là đặc điểm sinh lý. Chân bé thường thẳng dần khi bé lớn, đứng và tập đi, chưa có bằng chứng cho thấy bỉm gây ra hoặc làm nặng tình trạng này.

Thậm chí, tư thế hai chân hơi dang ra như khi mặc bỉm còn là tư thế được khuyến khích cho khớp háng của trẻ nhỏ. Ngược lại, việc quấn chặt hai chân duỗi thẳng mới là điều nên tránh. Mẹ chỉ cần chọn bỉm vừa với cân nặng, không quá chật, không độn quá dày giữa hai chân.

Rủi ro thật sự khi đóng bỉm sai cách

Bỉm không có hại, nhưng dùng bỉm sai cách thì có thể gây ra những phiền toái không nhỏ. Đây là những vấn đề mẹ nên chủ động phòng:

Hăm tã và kích ứng da

Da vùng mông, bẹn tiếp xúc lâu với độ ẩm, nước tiểu và phân sẽ bị đỏ, rát. Nguyên nhân hay gặp là thay bỉm thưa, bỉm quá chật cọ xát, hoặc mặc bỉm mới khi da còn ướt. Mẹ tìm hiểu thêm hăm tã ở trẻ có nguy hiểm không và cách mặc bỉm khi bé bị hăm.

Viêm đường tiết niệu

Vi khuẩn từ phân có thể đi ngược vào đường tiểu nếu vệ sinh không đúng hoặc bé ngồi lâu trong bỉm bẩn. Bé gái dễ gặp hơn vì niệu đạo ngắn. Khi lau, mẹ luôn lau từ trước ra sau và thay bỉm ngay khi bé đi nặng.

Bỉm sai size

• Bỉm quá chật để lại vết hằn đỏ ở đùi, bụng, gây cọ xát và bí.
• Bỉm quá rộng hở hai bên đùi, dễ tràn, bé nằm trong ẩm lâu hơn.
• Bỉm không vừa khiến mẹ phải thay nhiều lần vì tràn, vừa tốn vừa phiền bé.

Cách đóng bỉm an toàn cho bé mỗi ngày

1. Chọn size theo cân nặng, kiểm tra lại khi bé tăng cân hoặc thấy vết hằn.
2. Thay bỉm thường xuyên: trẻ sơ sinh cần thay nhiều lần trong ngày, sau mỗi lần bé đi nặng phải thay ngay.
3. Rửa hoặc lau sạch bằng nước ấm, khăn mềm; lau từ trước ra sau.
4. Thấm khô da, nhất là các nếp gấp, trước khi mặc bỉm mới.
5. Mỗi ngày dành vài khoảng thời gian ngắn cho bé “thả mông” trên tấm lót để da thông thoáng.
6. Đóng bỉm vừa khít: luồn được một, hai ngón tay ở cạp bụng, viền chống tràn quanh đùi được kéo ra ngoài.
7. Không dùng phấn rôm có talc; nếu cần kem bảo vệ da, chọn loại dịu nhẹ, không chứa corticoid khi không có chỉ định của bác sĩ.

Nhiều mẹ vẫn mắc một vài lỗi quen tay, mẹ có thể đối chiếu với bài 8 sai lầm khi đóng bỉm cho con để điều chỉnh.

Chọn bỉm thế nào để giảm rủi ro?

Một chiếc bỉm phù hợp giúp hạn chế phần lớn các vấn đề kể trên. Mẹ nên ưu tiên:

Ví dụ, tã dán Kidmac Natural có size NB, S, M cho bé từ sơ sinh, với 2 lớp vách chống tràn, còn tã quần Kidmac Natural có cạp co giãn 360° từ size M đến 5XL. Cả hai dùng lõi SAP và màng đáy thoáng khí. Thông tin kiểm nghiệm được công khai ở trang hồ sơ chất lượng.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

• Vùng hăm lan rộng, trợt loét, chảy dịch, có mụn mủ hoặc không đỡ sau vài ngày chăm sóc đúng cách.
• Bé sốt, quấy khóc khi đi tiểu, nước tiểu đục, có mùi hôi bất thường hoặc có máu.
• Sờ không thấy tinh hoàn trong bìu, bìu sưng to, đỏ hoặc bé đau khi chạm vào.
• Chân cong nhiều, không đều hai bên hoặc bé đi khập khiễng.
• Da nổi mẩn khắp người sau khi đổi loại bỉm mới.

Câu hỏi thường gặp

Bé có nên đóng bỉm 24/24 không?

Bé có thể dùng bỉm cả ngày lẫn đêm nếu được thay đều và vệ sinh sạch. Mẹ nên cho da bé nghỉ ngơi vài khoảng ngắn trong ngày.

Trẻ sơ sinh đóng bỉm có sao không?

Không sao nếu chọn bỉm size sơ sinh, đóng dưới rốn khi cuống rốn chưa rụng và thay thường xuyên. Mẹ xem thêm bài trẻ 2 tháng tuổi có nên dùng bỉm.

Mùa hè đóng bỉm có hại không?

Không hại nếu chọn bỉm thoáng, thay thường xuyên hơn và giữ phòng mát. Trời nóng, da dễ bí hơn nên mẹ cần quan sát kỹ.

Dùng bỉm lâu có làm bé chậm bỏ bỉm không?

Khả năng tự chủ tiểu tiện phụ thuộc vào sự phát triển của bé. Khi bé có dấu hiệu sẵn sàng, mẹ có thể bắt đầu tập ngồi bô.

Bỉm là trợ thủ tiện lợi, không phải mối nguy cho sức khỏe của bé. Chọn đúng size, thay đều tay, vệ sinh sạch và để mắt đến những dấu hiệu bất thường là đủ để mẹ yên tâm cho con dùng bỉm mỗi ngày.