Với hăm tã nhẹ, câu trả lời cho thắc mắc bé bị hăm có nên đóng bỉm là vẫn có thể, miễn là mẹ thay bỉm thường xuyên hơn, giữ da luôn khô sạch và cho da bé được thông thoáng mỗi ngày. Bỉm không phải là nguyên nhân duy nhất gây hăm. Điều làm da tổn thương là độ ẩm, nước tiểu và phân tiếp xúc lâu với da. Bài viết hướng dẫn mẹ cách đóng bỉm khi bé đang bị hăm và khi nào cần đưa bé đi khám.
Tóm tắt nhanh
- Hăm nhẹ vẫn đóng bỉm được, nhưng cần thay thường xuyên hơn và thay ngay khi bé đi phân.
- Mỗi ngày nên cho bé “thả mông” vài lần trên tấm lót chống thấm để da khô thoáng.
- Lau nhẹ bằng nước ấm, thấm khô, không chà xát, không dùng khăn có cồn hoặc hương liệu.
- Không bôi kem đánh răng, không đắp lá, không rắc phấn rôm có talc lên vùng hăm.
- Hăm lan rộng, có mụn mủ, chảy dịch hoặc bé sốt thì cần đưa bé đi khám.
Vì sao bé bị hăm khi đóng bỉm?
Hăm tã là tình trạng viêm da ở vùng được bỉm che phủ: mông, bẹn, bộ phận sinh dục và nếp đùi. Da bé mỏng, dễ kích ứng hơn da người lớn. Các nguyên nhân thường gặp gồm:
- Da ẩm lâu: bỉm để quá lâu, da không được làm khô trước khi mặc bỉm mới.
- Nước tiểu và phân: các chất trong phân và nước tiểu kích ứng da, nhất là khi bé đi ngoài nhiều lần hoặc phân lỏng.
- Cọ xát: bỉm chật, chun siết, hoặc mẹ lau chà mạnh.
- Kích ứng: khăn ướt có cồn, hương liệu, xà phòng mạnh.
- Nhiễm nấm hoặc vi khuẩn: thường xảy ra khi hăm kéo dài nhiều ngày, sau khi bé bị tiêu chảy hoặc dùng kháng sinh.
Mẹ có thể đọc thêm bài phân biệt hăm tã và rôm sảy để chắc chắn bé đang bị hăm chứ không phải rôm.
Bé bị hăm có nên đóng bỉm không?
Nhiều mẹ nghĩ bỏ hẳn bỉm sẽ giúp da mau lành. Thực tế, để bé không mặc gì cả ngày lại khó giữ vệ sinh: nước tiểu và phân dính ra chăn, quần áo, rồi tiếp tục dính lên da. Cách cân bằng là:
| Tình huống | Nên làm |
|---|---|
| Hăm nhẹ: da hơi đỏ, khô, bé không quấy nhiều | Vẫn đóng bỉm, thay thường xuyên hơn, cho da nghỉ nhiều lần trong ngày |
| Hăm vừa: đỏ rõ, lan rộng hơn, bé khó chịu khi thay bỉm | Tăng thời gian thả mông, thay ngay khi ướt, theo dõi sát 2–3 ngày |
| Hăm nặng: trợt loét, mụn mủ, chảy dịch, chảy máu | Đưa bé đi khám, chăm sóc theo hướng dẫn của bác sĩ |
| Bé đang tiêu chảy | Thay bỉm ngay sau mỗi lần đi ngoài, rửa nhẹ bằng nước ấm |
Nói ngắn gọn: bỉm vẫn dùng được, điều quan trọng là cách dùng. Mẹ xem thêm đóng bỉm cho con có hại không để hiểu rõ hơn về việc dùng bỉm lâu dài.
Cách mặc bỉm đúng khi bé bị hăm
- Rửa tay sạch và cắt ngắn móng tay để không làm xước vùng da đang tổn thương.
- Tháo bỉm cũ nhẹ nhàng. Nếu có phân, dùng phần sạch của bỉm gạt bớt từ trước ra sau.
- Làm sạch bằng nước ấm. Dùng bông hoặc khăn mềm thấm nước ấm, lau nhẹ hoặc dội rửa. Không chà xát. Hạn chế dùng khăn ướt khi da đang đỏ, nếu cần thì chọn loại không cồn, không hương liệu.
- Thấm khô hoàn toàn. Dùng khăn mềm thấm nhẹ, đặc biệt ở các nếp gấp bẹn và đùi. Có thể để da khô tự nhiên vài phút.
- Bôi lớp kem bảo vệ nếu cần. Các loại kem chống hăm thông dụng có thành phần như kẽm oxit hoặc petrolatum tạo lớp màng ngăn da tiếp xúc với nước tiểu. Bôi một lớp mỏng, không cần lau sạch hết lớp kem cũ mỗi lần thay nếu nó vẫn sạch. Không tự ý dùng kem chứa corticoid hay kem kháng nấm khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Mặc bỉm hơi thoáng. Chọn đúng size, không dán quá chặt, để vừa đủ một ngón tay luồn vào cạp bỉm. Kéo vách chống tràn ra ngoài chun chân.
Mẹo nhỏ: Khi bé đang bị hăm, mẹ thử đặt bé nằm trên tấm lót chống thấm không mặc bỉm khoảng 10–15 phút sau mỗi lần thay, nhiều lần trong ngày. Da được tiếp xúc với không khí sẽ khô và dịu nhanh hơn.
Thay bỉm bao lâu một lần khi bé bị hăm?
Không có con số cố định, nhưng nguyên tắc chung là thay sớm hơn bình thường. Với trẻ sơ sinh, mẹ kiểm tra bỉm khoảng mỗi 2–3 giờ ban ngày. Với bé lớn hơn, mẹ kiểm tra sau mỗi lần ngủ dậy, sau bữa ăn và thay ngay khi bé đi phân. Ban đêm, nếu bé đang bị hăm, mẹ có thể thay bỉm một lần giữa đêm khi bé tỉnh bú.
Bỉm có lõi thấm tốt và màng đáy thoáng khí giúp bề mặt khô hơn giữa các lần thay. Tã Kidmac Natural dùng lõi SAP và màng đáy thoáng khí. Mẹ tham khảo tã dán Kidmac Natural cho bé nhỏ hoặc tã quần Kidmac Natural cho bé đã lật, bò. Dù dùng loại nào, thay đúng lúc vẫn quan trọng hơn.
Những việc nên tránh khi bé đang bị hăm
- Không bôi kem đánh răng, dầu gió, nước muối đậm đặc lên vùng hăm.
- Không đắp lá hoặc bã lá giã lên da, dễ gây nhiễm trùng thêm.
- Không rắc phấn rôm có chứa talc. Bột phấn có thể bay vào đường thở của bé, và khi trộn với nước tiểu còn bết lại trên da. Xem thêm có nên dùng phấn rôm cho bé bị hăm.
- Không dùng kem có corticoid, kem kháng sinh, kem kháng nấm khi chưa được bác sĩ chỉ định.
- Không dán bỉm quá chặt hay dùng quần nilon bọc ngoài bỉm.
- Không chà xát hay kỳ cọ vùng da đỏ.
Nếu mẹ muốn dùng một số cách chăm sóc theo kinh nghiệm dân gian, hãy đọc bài cách chăm sóc bé bị hăm theo kinh nghiệm dân gian để biết cách nào an toàn và cách nào nên tránh.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Phần lớn hăm tã nhẹ sẽ đỡ sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Mẹ nên đưa bé đi khám nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:
- Hăm không đỡ sau khoảng 2–3 ngày chăm sóc tại nhà, hoặc ngày càng lan rộng.
- Da trợt loét, chảy dịch, chảy máu, có mụn nước hoặc mụn mủ.
- Mảng đỏ tươi có viền rõ, kèm các nốt đỏ nhỏ xung quanh, lan vào các nếp gấp (có thể do nấm).
- Bé sốt, bỏ bú, quấy khóc nhiều hoặc li bì.
- Vùng đỏ lan ra ngoài khu vực mặc bỉm như bụng, lưng.
- Bé dưới 6 tuần tuổi bị hăm rõ.
Bài chăm sóc bé bị hăm tã nặng có thêm thông tin về các trường hợp hăm nặng.
Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ. Khi bé có dấu hiệu bất thường, ba mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám trực tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Bé bị hăm có nên dùng tã vải thay bỉm giấy?
Tã vải không tự giúp hết hăm. Tã vải ướt cũng giữ ẩm trên da nếu không thay ngay. Loại tã nào cũng cần thay thường xuyên và giữ da khô.
Bé bị hăm có nên dùng khăn ướt không?
Khi da đang đỏ, lau bằng nước ấm và khăn mềm sẽ dịu hơn. Nếu đang ở ngoài, chọn khăn ướt không cồn, không hương liệu.
Bé bị hăm bao lâu thì khỏi?
Hăm nhẹ thường cải thiện sau vài ngày giữ da khô sạch. Nếu sau 2–3 ngày không đỡ hoặc nặng hơn, mẹ nên đưa bé đi khám.
Có cần đổi loại bỉm khi bé bị hăm?
Nếu bé hăm lặp lại khi dùng một loại bỉm, mẹ có thể thử đổi loại khác và kiểm tra lại size. Nhưng trước hết hãy xem lại tần suất thay và cách vệ sinh.
Bé bị hăm vẫn có thể đóng bỉm, miễn là mẹ thay thường xuyên, làm sạch nhẹ nhàng, thấm khô kỹ và cho da được nghỉ mỗi ngày. Mẹ quan sát da bé sau mỗi lần thay. Nếu thấy dấu hiệu bất thường, mẹ đưa bé đi khám sớm để bé được chăm sóc đúng cách.
